hyperloop_kit8-net

نمودار کلی تربیت زیر ۷ سال

نمودار تربیتی زیر ۷ سال
 تأثیر شخصیت خانواده در کرامت نفس کودک
 تعریف شخصیت الهی
 آرامش در محیط خانواده، اوّلین قدم در تربیت دینی
 دستورات عملی قرآن در کنترل اضطراب
 احترام و پرورش شخصیت الهی کودک
 احترام در آغاز تولّد
 استراحت
 نظافت
 آرامش
 احترام در دوران شکل گیری شخصیّت
 پاسخ به سؤالات
 مالکیّت
 سلام
 احترام والدین به فرزند در سالهای بعد از تولّد
الف : نامگذاری
 رابطه ی نام با فرهنگ خانواده
 تأثیر نام در محیط خانواده
 نام و شخصیّت کودک
 نام خوب در روز قیامت
 نتیجه
ب. خلف وعده
 اهمیّت وفای به عهد در ارتباط با کودک
 نکات برجسته ی روایت
ج. اتکاء به نفس
 راه های تقویت استقلال طلبی در کودکان
 مشورت با کودک
 واگذاری امور شخصی کودک به خود او
 تلقین مثبت یا منفی
 نشانه های کمبود شخصیّت (عقده ی حقارت)
 انزوا طلبی
 جسارت و حریم شکنی
 لجبازی
 منفی بافی
 آزادی کودک
تأثیر بازی در شکوفایی شخصیت کودک
 تفاوت بازی و ورزش کودک با ورزش بزرگ سالان
 اسباب بازی
رابطه ی محبّت و پرورش در شخصیت کودک
 آثار محبّت
 باروری بذر محبّت در وجود کودک
 تقلید از محبوب
 آثار کمبود محبت
 راهکارهای محبّت به فرزند
 اظهار محبّت و دوستی در رفتار و گفتار
 بوسیدن فرزند
 در آغوش گرفتن فرزند
 داستان سرایی برای کودک
بازی و شوخی
 تحسین ، جایزه و هدیه دادن
 اثر سوء محبّت افراطی
 آثار لوسی کودک در بزرگ سالی
 راه پیش گیری از لوس شدن کودک
تنبیه کودک
 نکات لازم در تنبیه کودک
 خشونت با کودک
 نقش مهم لباس درتربیت بخصوص تربیت کودک
خواب کودکان
 محاسبه و مراقبه
 نقش دعا و توسل در تربیت

baby_sleeps_with_toy_kit8-net

خواب کودک

زمان خواب کودکان باید منظم و به اندازه نیازشون باشه، زود خوابیدن و سحر خیزی در اولویت باشه .

بچه های ۲تا ۵ ساله تنها نخوابن ، ذکر قبل از خواب ، رفتن به دستشویی و تخلیه مثانه قبل از خواب ، تمیز بودن دست و صورت از انواع روغن ها، نخوابیدن بر روی شکم ،و همینطور دعا های قبل خواب میتوانند به آرامش جسمی و روحی فرزندان کمک شایانی بکنه .
نقش دعا در تربیت
سیره ی تربیتی انبیای الهی در قرآن نه تنها ارائه کرامت انسانی در عمل و نظر با فرزندانشان بود، بلکه دعای پنهان و آشکار برای عاقبت به خیری آنان در همه حال بود.
خداوند دعاهای برجسته ی برخی از انبیای خود را در قرآن درباره ی فرزندانشان نقل فرمود که خود میزان اهتمام آنان در دعا و خیرخواهی برای آنان را نشان میده.
دعاهای حضرات ابراهیم، یعقوب، زکریا، همسر عمران، حضرت مریم بیانگر بلندی فکرآنان درباره ی فرزندانشان است تا به آنجا که حضرت نوح دست از دعا برای فرزند گنه کارش برنمیدارi و درخواست نجات او را از پروردگار میکنه.
و سعی کنیم دعا های کوتاه به بچه ها بیاموزیم بخصوص دعاهای قرآنی و دعا برای دیگران به تاسی از حضرت فاطمه سلام الله علیها.

iwd2

لباس تنگ چطوره؟

توجه داشته باشید ما یک اصل تربیتی رو که به آن اشاره کردیم تأثیرظاهر بر باطن و تأثیر باطن بر ظاهره.
بعضی ها میگن که عیبی نداره بچه با لباس های آزاد بیرون بره ولی در روایت ها از برهنگی ،نهی شده حتی اگرکسی درکنارانسان نباشد(به جززن وشوهر).
رنگ ، مد ،شکل وجنس لباس هم درتربیت کودک وهم بزرگسال تأثیربسزایی داره.
ضرر پوشیدن لباس تنگ
۱- اختلال در جریان خون
برگشت جریان خون در اندام‌های تحتانی از جمله حیاتی‌ترین کارکردهای بدنه که برای مثال از ورم زانو جلوگیری میکنه. چنانچه این جریان بر اثر پوشیدن لباس‌های تنگ مختل بشه، علائمی نظیر خستگی و کوفتگی در فرد بروز میکنه. تنگی لباس در ناحیه پاها و دور کمر موجب افزایش فشار به قلب برای بازگرداندن خون میشه.
۲- تشدید واریس
این مورد ‌در زنان شایع‌تره، زیرا هورمون زنانه پروژسترون در انبساط غیرطبیعی رگ‌ها نقش داره. این وضعیت بر اثر پوشیدن لباس‌های تنگ به دلیل کندشدن گردش خون وخیم‌تر میشه. ۳۱ درصد جمعیت زنان دارای رگ‌های واریسی هستند. مصرف قرص‌های ضدبارداری، پوشیدن لباس‌های تنگ و ایستادن‌های طولانی‌مدت در افزایش وخامت این مشکل مؤثرن.
۳- تشدید سلولیت
پوشیدن لباس‌های تنگ باعث ایجاد سلولیت نمیشه، اما می‌تواند بدشکل ناشی از این وضعیت رو تسریع کنه، چرا که تنگی لباس موجب مختل‌شدن جریان خون و نمایان‌تر شدن تجمع ناهمگون چربی در ناحیه ران‌ها میشه.
۴- تنفس ناقص
تنگی لباس در ناحیه بالاتنه مانع تنفس کامل میشه. چنانچه تبادل گازها در ناحیه قفسه‌سینه بدرستی صورت نپذیره، موجب تجمع و تسریع اکسیداسیون سلول‌ها میشه و به پیری زودرس می‌انجامه.
۵- کمردرد
پوشیدن لباس‌های تنگ از جمله دلایل دردهای کمری و لگنیه. زیرا لباس‌های تنگ، به دلیل محدودیت حرکتی که ایجاد میکنه، موجب کشیدگی برخی عضلات خاص و وارد آمدن فشار به مهره‌ها میشه.
۶- اختلال در هضم غذا
معده پس از صرف غذا به دلیل ترشح اسیدهای گوارشی حجیم میشه در حالیکه لباس‌های تنگ در نواحی شکمی از حجیم شدن معده جلوگیری می‌کنه و حتی در بروز دیرهضمی و ریفلاکس معده نیز تأثیر داره. یبوست، درد روده و تورم شکم از سایر عوارض لباس‌های تنگ به شمار میره.
۷- عفونت تناسلی
تنگی لباس در ناحیه تناسلی موجب افزایش دما و رطوبت می‌شود و احتمال ایجاد بوی نامطبوع و عفونت‌های قارچی رو افزایش میده.
۸- اختلالات مردانه
تنگی لباس در مردان روی تعداد و کیفیت اسپرم‌ها تأثیر میگذاره و حتی در مواردی موجب درد بیضه میشه
. شلوار تنگ از سه راه باعث آسیب در بیضه‌ها میشه: ۱٫مختل‌شدن جریان خون در ناحیه تناسلی۲٫ اختلال در تهویه هوای آن قسمت ۳٫ بالا رفتن درجه حرارت بیضه‌ها.
نزدیک‌‌شدن و چسبیدن بیضه‌ها به بدن و یكی شدن درجه حرارت آنها با بدن‌ در درازمدت باعث واردآمدن آسیب به تولید اسپرم میشه.زیرا دمای عمومی این ناحیه از بدن باید میانگین ۴-۵ درجه از سطح عمومی بدن پائین تر باشه. تا اسپرم ها به حیات طبیعی خود ادامه بدن و در آینده توان بارورسازی داشته باشن.
۹- مشکلات پوستی
اگر لباسی که می‌پوشید تنگ و از جنس غیرقابل تنفس باشه، پوست بدن قادر به تنفس نخواهد بود. قرمزی، خارش وموهای زیرپوستی در ناحیه پاها از جمله عوارض پوستی ناشی از پوشیدن لباس‌های تنگ به‌شمار میره.
۱۰-افزایش تعریق
لباس‌های تنگ موجب ایجاد بوی نامطبوع در نواحی تناسلی، زیر بغل و پاها می‌شوند. الیاف مصنوعی لباس‌های پلاستیکی این بوی نامطبوع رو تشدید می‌کنند و زمینه‌ساز رشد باکتری‌ها هستند.

بنابراین ائمه اطهار(ع)به لباس اهمیت فراوان می دادند چون لباس بر فکروجان انسان اثرمیگذاره.
راجع به رنگ نیز روایات فروانی داریم مثلاًرنگ سیاه مکروه دانسته شده مگربرای عزا وعبا وچادرمشکی وعمامه استفاده بشه.

امیرالمؤمنین(علیه السلام)فرمودندکسی که ازشما لخت شود شیطان به آن نگاه می کندو درآن طمع می کند پس خودتان را بپوشانید پس بی جهت برهنه نشوید. (تهذیب شیخ طوسی جلدیک صفحه۳۷۳ باب۱۸حدیث شماره ۱۱۴۴)
مستحب است که انسان لباس زیر بپوشه.
درروایت ها آمده است که مردها شبیه زن ها و زن ها شبیه مردها لباس نپوشندتا اینها از هم قابل تشخیص باشند.

___

خشونت با کودک

بسیاری از والدین گمان می کنند برای حفظ حرمت خویش و تربیت کودک، از ابتدا باید با خشونت و کتک و ایجاد ترس، ناآرامی ها و شیطنت های فرزندان رو کنترل کنند،

در حالیکه نه تنها نتیجه ی مطلوب رو نمیگیرن، بلکه اینگونه فرزندان، به ویژه پسران بعد از بلوغ، در مقابل خشونت های آنان موضع گرفته، از خود دفاع میکنند و حرمتی برای پدر و مادر قائل نمی شوند .
برخی از آثاررفتارهای خشن والدین با فرزندان:
۱٫ بدآموزی.
۲٫ پرورش روحیه ی جسارت وپرخاشگری و یا برعکس ترسویی وتوسری خوری دائم.
۳٫ کم کردن محبّت والدین در فرزند و گریز از خانه.
در روایات اسلامی کسانی که به دلیل خشن بودن مورد احترام دیگران قرار میگیرن، از بدترین افراد امّت معرفی شده اند و پدران و مادران خشن از این اصل جدا نیستند.

رسول گرامی اسلام(ص) می فرماید: . کافی، ج ۲، ص ۳۲۷٫
بدترین مردم در روز قیامت کسانی هستند که از ترس شرّ آنها مورد احترام هستند.
و نیز فرمودند: بحارالانوار، ج ۷۲، ص ۳۷۹٫
«آگاه باشید که بدترین افراد امّت من کسانی هستند که از ترس ستم شان ، مورد احترام قرار بگیرند، ای مردم بدانید کسی که، مردم از ترس شرّش به او احترام گذارند، از من نیست.»

polar-bear_dribbble-5

تنبیه کودک

تنبیه در لغت، به معنای بیدار و هوشیار کردن است. هدف از تنبیه در بزرگ سالان اموری است از جمله:
۱٫ اصلاح فرد

*الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِئَةَ جَلْدَةٍ وَلَا تَأْخُذْكُم بِهِمَا رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ *
به هر زن زناکار و مرد زناکاری صد تازیانه بزنید، و اگر به خدا و روز بازپسین ایمان دارید، در [کار] دین خدا، نسبت به آن دو، دلسوزی نکنید.

۲٫ اصلاح و عبرت گرفتن جامعه.

*وَلَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ يَاْ أُولِيْ الأَلْبَابِ * و ای خردمندان، شما را در قصاص حیات وزندگانی است.

۳٫ خنک شدن دل و آرامش مظلوم، در نتیجه جلوگیری از شعله ور شدن آتش انتقام و هرج و مرج در جامعه.

امّا باید توجه داشت تنبیه در کودک با بزرگ سال تفاوت دارد؛ زیرا:
الف. روح لطیف کودک، تاب تحمّل تنبیه های سخت رو نداره و تنها باید به نحو خاصّ و با دقّت و در صورت ضرورت انجام بگیره.
ب. کودک به دلیل ضعف قوای ادراکی، نمیتونه به خوبی خطا را از صحیح تشخیص بده. و در صورت نیاز و ضرورت، قبلاً باید کاملاً او را متوجّه خطایش کرد. بنابراین تنبیه کودک به دلیل ادرار کردن، رعایت نکردن نجاست و پاکی، وارد کردن ضرر مادّی و … آثار منفی و در مواردی نتیجه عکس میده.
ج. در تنبیه کودک، نباید به دلیل خنک شدن دل والدین یا دیگران باشه، در حالی که بسیاری از تنبیه ها به همین دلیل صورت میگیره.
بنابراین هدف اصلی در تنبیه کودک، اصلاح و تربیت روح اوست.

تنبیه کودک باید از ضعیف به شدید باشه و مناسب کاری باشه که انجام داده ، این مراحل به ترتیب، برای تنبیه کودک توصیه می شود:
۱٫ کنایه، با ذکر داستان های مفید و گنجاندن نکات مورد نظر تربیتی که کودک به آن ها مبتلا میباشد.
«الکنایةُ اَبلغُ مِن التَّصریح.» کنایه از صراحت گویی بلیغ تر است.
۲٫ تذّکر صریح ولی با خطاب جمعی نه به صورت فردی، به طوری که کودک در جمع مخاطب نباشه و شخصیت او خدشه دار نشه.

حضرت علی(ع) فرمود: نصیحت برادرت در جمع تحقیر اوست.
۳٫ صریح و فردی باشه و در حضور دیگران نباشه.
۴٫ قهر موقّت نه طولانی، که هدف آن متأثّر کردن روح طفله. کودک، در صورت طولانی شدن قهر، از جانب پدر و مادر احساس بی میلی کرده و ناخودآگاه قهر کردن روا می آموزه و آنرا علیه والدین به کار میبره!
۵٫ محرومیّت کودک از اموری که مورد علاقه ی اوست، همچون مسافرت، اسباب بازی و …
۶٫ تنبیه بدنی را هرگز توصیه نمیکنیم، هر چند از برخی روایات و نصوص دینی در موارد خاصّی اشاره به تنبیه بدنی شده، ولی در روزگار امروز و شرایط اجتماعی و روانی که بر فرزندان ما حاکمه هرگونه تنبیه بدنی فاصله آنان را از خانواده بیشتر میکنه و خاطره ی یک برخورد فیزیکی برای همیشه در ذهن آنان به صورت نقطه ی سیاه باقی میمونه.
نکات لازم در تنبیه کودک
.. تنبیه باید بلافاصله بعد از خطا باشد تا تأثیر نیکویی ببخشه.
.. دلیل تنبیه، کاملاً روشن باشه؛ در غیر این صورت کودک دروغگو، منافق، فراری از والدین، ترسو، مطیع محض و زورگو بار میاد و روحیه ی کنجکاوی و استقلال رأی رو از دست میده.
.. توجّه به خدشه دار شدن شخصیت کودک، موضوعی عمده در تنبیه است. بنابراین باید از تنبیه کودک در جمع به ویژه نزد کسانی که وی از آن ها خجالت میکشه و یا از به کار بردن کلمات زشت هنگام تنبیه و یا مقایسه ی او با دیگران به عنوان سرزنش، جداً خودداری کنیم.
.. تنبیه باید به ندرت باشه. و در غیر این صورت، اولاً تنبیه جنبه ی آموزشی خود را از دست میده و پس از مدّتی عادی میشه. همچنین روحیه ی سرکشی و لجاجت را در کودک زنده میکنه.
.. والدین باید پس از تنبیه، اشتباه کودک را فراموش کنند و مدام به یاد او نیارن. یادآوری خطا مثل ارتکاب آن مضرّه .علاوه بر آنکه کودک حوادث را زود فراموش میکنه، والدین نیز باید مثل او باشن. و خطاهای او را سریع فراموش کنند.
.. در صورت عذرخواهی کودک، والدین عذر او را بپذیرند.
حضرت علی (ع) به مالک اشتر میفرماید:و عذر کسی که به سوی تو عذر می آورد، بپذیر.
.. در مواردی که خطری کودک را تهدید نمیکنه، باید اجازه داد کودک عملاً نتیجه ی انجام کارهای خطرناک خود را ببینه و به اصطلاح تنبیه طبیعی بشه.
.. هرگز ولو در اوج عصبانیت زبان به نفرین بر علیه فرزند خود نگشایید که دعای والدین در حق فرزند اثر وضعی خود را داره.
امام صادق(ع) فرمود: هرکس فرزندش را نفرین کند، خداوند او را فقیر می گرداند.

cupcake-dribbble

اثر سوء محبّت افراطی

تردیدی نیست که همه کس فرزند خود را چون پاره ی تن خود دوست میداره و اگر سخن از ابراز محبّت غیرمتعادله نه به معنای محبّت زیادیه ،زیرا دوستی یا دشمنی فعل قلبه و در اختیار کسی نیست. بنابراین علاقه به فرزند علاوه بر آنکه فطری و کاملاً طبیعیه امری اختیاری نیست تا نوبت به سخن از افراط یا تفریط در آن برسه، بلکه محور بحث در این مرحله ابراز محبّت افراطیه. به این ترتیب که اگر والدین به دلیل علاقه ی وافری که به فرزند خود دارند، همه ی امکانات رفاهی را در اختیار او بگذارند و هر آنچه که احساس کردند کودک نیاز داره قبل از درخواست و به مقدار بیش از نیاز در اختیار او بگذارند و دائماً با کلمات محبّت آمیز و عاشقانه از حرکات و گفتار او تعریف کنند و اجازه ی کوچک ترین زحمت و تلاشی را به او ندن و از همه خطرناکتر کارهای خطای او را توجیه کنن و به جای او عذرتراشی کنن، بدانند ناخودآگاه کودک خود را در مسیری قرار داده که آثار آن نه تنها دنیا، بلکه آخرت او را تباه میکنه.
زیاده روی در محبّت در دوران کودکی به صورت خودخواهی، کم طاقتی، اتّکای به غیر، بی ادبی و جسارت به دیگران و از همه مهمّ تر ضعف نفس و شکوفا نشدن استعدادهای پنهان کودک نمایان میشه.
زندگی سراسرش مسائلیه که هر یک راه حلّ خاصّ خود را می طلبه و اگر بنا باشه کودک از همان آغاز یاد نگیره چگونه با مسائل روبرو بشه و راه حلّ آنها را پیدا کنه، چگونه میتونه با مسائل بزرگ تر زندگی خود با جرأت و قدرت برخورد کنه و از میدان بیرون نره و یکایک آنها را با موفقیّت حلّ کنه. محبت ها و دلسوزی های نابجای والدین ناخودآگاه ،شخصیت کودک را سست عنصر و محتاج و متّکی به غیر بار میاره. و از سوی دیگه چون احساس غرور کاذب داره حاضر نیست ضعف خود را بپذیره تا زمینه ی اصلاح آنرا فراهم بیاره و لذا شروع به فرافکنی کرده و دیگران رو مسؤول شکست¬ها و عقب افتادگی های خود در زندگی میدونه، نتیجه این تفکّر در سال های بعد به بدبینی و تنگ نظری نسبت به والدین و خانواده و بستگان و حتّی زندگی آینده ای که تشکیل میده میشه. و بدون آنکه نعمت های گوناگون پروردگار را در اطراف خود ببینه از همه کس و همه چیز دائماً گله داره و منفی نگری او تا کجا پیش میره، خدا داند.
بنابراین محبّت وافر به فرزند به معنای همه چیز و همه کس در خدمت او بودن نیست، و ابراز محبّت والدین به معنای تلاش در جهت هر چه رفاه بیشتر فرزند نیست، چنانکه در نظام آفرینش محبوب ترین بندگان پروردگار یعنی پیامبران الهی بلاکش ترین انسان ها بودند.

«إنَّ أَشَدَّ النّاسِ بَلاءً الأنبِیاءُ ثُمَّ الَّذِینَ یَلونَهُم ثُمَّ الأمثَلُ فَالأمثَلُ.»
بلاکش¬ترین مردم انبیا بودند و سپس آنان که به پیامبران نزدیک¬تر و شبیه¬تر بودند.
آثار لوسی کودک در بزرگ سالی
همه میدونیم زندگی انسان پر از فراز و نشیبه و اینگونه نیست که انسان همیشه در رفاه و آسایش باشه، بلکه مصائب و مشکلات فراوان گریبان¬گیر نوع بشره. انسانی که در اثر زیاده¬روی در محبّت به وی در دوران کودکی عادت کرده همواره به دیگران، به خصوص والدین خودش متکی باشه و از طرف دیگه حسّ خودخواهی و طلب¬کاری از دیگران (شخصیت کاذب) در او به وجود آمده، هنگام حضور در جامعه توقّع داره همواره به او احترام گذاشته بشه و همه در خدمت او باشن. اما چون واقعیّت جامعه و اجتماع به دور از این خواسته¬هاست، انسانی سرخورده، افسرده و گوشه¬گیر خواهد شد.
همچنین خداوند متعال در قرآن کریم از این صفت مذمّت نموده و در توصیف کافران و منافقان می-فرماید:
*يُحِبُّونَ أَن يُحْمَدُواْ بِمَا لَمْ يَفْعَلُواْ *
دوست دارند به آنچه نکرده اند، مورد ستایش قرار گیرند.
راه پیش گیری از لوس شدن کودک
برای پیشگیری از لوس شدن کودک و درمان آن، نکاتی باید مورد توجّه قرار بگیره.
۱٫ محبّت به کودک به اندازه و در حدّ اعتدال باشه. در روایتی آمده:
«شُرّ الاباء مَن دعاه البرّ الی الاِفراط.»
بدترین پدران کسی است که محبّت به فرزند را به حدّ افراط برساند.
۲٫ کارهایی که به کودک مربوطه در حدّ توانش به او واگذار بشه، مانند راه رفتن، لباس پوشیدن، و …
۳٫ والدین هنگام ناراحتی کودک، ابراز ناراحتی ننموده، بلکه عکس العمل منطقی از خود نشان دهند. مثلاً هنگام زخم برداشتن و یا بیماری کودک، به گونه ای بی تابی نکنند که انگار اتّفاق بزرگی افتاده.
۴٫ اگر کودک از کسی شکایت کرد، بلافاصله و بدون تحقیق ،حقّ به جانب او داده نشه.
۵٫ کودک را نباید زیاد از حدّ، تحسین و تشویق کرد و او را از دیگران برتر دانست. لذا در جایزه دادن ها، جشن عبادت و یا تولد گرفتن ها حدّ و حدود و شؤون خانواده رعایت بشه.

pere02.1_2x

راهکارهای محبّت به فرزند

۱٫ اظهار محبّت و دوستی در رفتار و گفتار

اظهار محبّت در رفتار، بازی، تفریح و شوخی در حدّ شأن کودک، به شرطی که حریم ها شکسته نشه، یکی از ابزار محبّته، پیامبر رحمت میفرماید:

کسی که دخترش را خوشحال کند، مثل آن است که بنده¬ای از فرزندان اسماعیل را آزاد کرده باشد و کسی که پسری را خوشحال کند، مثل آن است که از ترس خدا گریسته باشد.

۲٫ بوسیدن فرزند

کودک به ویژه در سنین خردسالی، اظهار محبّت دیگران رو از طریق بوسیدن درک میکنه. اینگونه اظهار محبّت طبیعی و فطریه، علاوه بر آنکه برای والدین لذت بخشه که در روایات هم به آن سفارش شده. البته باید در این امر مسائل بهداشتی به ویژه در ارتباط با نوزادان مورد توجه قرار بگیره.

امام صادق(ع) در این باره میفرماید:

فرزندان خود را زیاد ببوسید، به درستی که برای هر بوسه ای، درجه ای برای شما در بهشت است که فاصله هر درجه آن به اندازه ی مسیر پانصد سال راه خواهد بود.

۳٫ در آغوش گرفتن فرزند

در آغوش گرفتن و احساس گرمی بدن والدین برای فرزند آرام بخشه، به ویژه هنگامی که با نوازش و لبخند همراه باشه. پیامبر اکرم(ص) در مجلسی نشسته بود. امام حسن و امام حسین(ع) به سوی حضرت آمدند. پیامبر به خاطر آنان برخاست، ولی چون آنان کوچک بودند، رسیدنشان به حضرت طول کشید، پس حضرت به استقبال آنان رفت و آنها را بر دوش خود سوار کرد و فرمود:

چه خوب مرکبی است مرکب شما و چه خوب سوارانی هستید شما دو نفر.

۴٫ داستان سرایی برای کودک

والدین میتونن در هنگام استراحت، داستان مناسبی را با شرایط سنّی کودک برای او تعریف کنن و یا از کتاب داستان بخوانند و در این خواندن ها با حاشیه های شیرینی که میروند میتوانند داستان را جذاب تر و در جهت اهدافی که دارند سوق بدن، هر چند مقوله ی داستان سرایی کودکانه مهارت و تخصّص خاص خود را می طلبه ولی آنچه مهمّه اینکه کودک در فراز و نشیب داستان، خود را به جای قهرمان قرار میده و همگام با او در تعامل با دیگران قرار میگیره و درباره دیگران قضاوت میکنه و معمولاً حق را به قهرمان داستان که همگام با اوست میدهد. بنابراین نباید کار خوب قهرمان، نتیجه عکس بده و یا داستان به گونه ای ختم بشه که ظالم و خطاکار پیروز نهایی ماجرا باشه. و در نظر داشته باشیم که ذهن کودک توان تجزیه و تحلیل و سعه ی صدر بزرگ ترها رو نداره تا بتونه موفقیت های حقیقی رو از کاذب و یا چرخه های نفاق و دسیسه¬ها رو از دوستان صمیمی تفکیک کنه.

۴٫ بازی و شوخی

بازی و شوخی با کودک به ویژه بازی و شوخی کودکانه، موجب نزدیکی والدین به فرزند میشه.

پیامبر گرامی اسلام(ص) فرمود:

هنگام بازی و شوخی با کودکان، به این نکته باید توجه نمود که بازی از حدّ کودکانه تجاوز ننماید، به ویژه حریم و احترام پدر و مادر از بین نرود.

۶٫ تحسین ، جایزه و هدیه دادن

درباره ی تحسین فرزند و جایز دادن به او باید مسایلی مورد توجه قرار بگیره:

۱٫ بلافاصله بعد از عمل انجام بگیره و ناگهانی و بدون پیش بینی قبلی باشه تا اثر عمل در ذهن کودک باقی بمونه.

۲٫ جایزه دادن همراه با تفهیم دلیل آن باشه.

۳٫ جایزه دادن به کودک گاهگاهی باشه تا در کودک توقّع ایجاد نکنه.

۴٫ تحسین و جایزه در حد عمل کودک باشه؛ زیرا زیاده از حدّ اثر معکوس داره.

 

image

آثار کمبود محبت

اصلی ترین اثر کمبود محبّت در کودکی، رشد نکردن متعادل همه ی ابعاد شخصیت کودکه.
افرادی که دچار کمبود محبت شدن، نه تنها در روابط اجتماعی، بلکه در روابط خانوادگی نیز مدیریت صحیحی نمیتونن داشته باشن. و به اختصار به برخی از آثار آن اشاره میکنیم:
۱٫ کم عاطفگی و سردی نسبت به اعضای خانواده و خصوصاً والدین، که این حال در نهایت به سستی کانون خانواده می انجامه.

۲٫ کودکی که طعم محبّت را در دوران شکل گیری شخصیت احساس نکنه در بزرگی به سادگی به کارهای خطرناک و اجرای بی رحمانه ترین اعمال روی میاره، تجربه تاریخی در زندگی بشر و جنگ ها و خونریزی ها نشان میده که ستم کارترین انسان ها و یا ظالم ترین حاکمان در طول تاریخ یا نطفه ی سالمی نداشتن و مجهول النسب بودند و یا در خانواده ای خشن و یا زیرِ دست ناپدری و یا نامادری و یا در پرورشگاه ها و مراکز خشک و بی روح رشد کردن و چون محبّت و رحمتی ندیدند، رحمی نیز نداشتن.
پیامبر گرامی اسلام(ص) فرمود: .
کسی که به دیگران رحم نکند به او نیز ترحّم نمیشود.
در کسی که با دیگران محبت نمی کند و مورد محبت نیز واقع نشود خیری نیست.

۳٫ در فرهنگ قرآن از خانه تعاریف گوناگونی شده، ولی آن چه وجه مشترک همه ی تعاریفه خانه، یعنی محل آرامش و کانون محبّت ظاهری و باطنی میان اعضا آن و این معنا از آیه ی ۲۱ سوره ی روم به خوبی روشن میشود.
و از نشانه های او اینکه از [نوع] خودتان همسرانی برای شما آفرید تا درکنارآنها آرام گیرید، و میانتان دوستی و رحمت نهاد.
بنابراین خانواده ای طبیعی و فطریست که اوّلاً در میان اعضای آن محبّت و گرمی و صمیمیت وجود داشته باشه، و ثانیاً این محبّت بر محور تعاون و لطف به یکدیگر و اظهار محبّت ظاهری دور بزند.
بر این اساس هر مقدار در فضای خانه جاذبه ی محبّت بیشتر باشه، خانه یکدست تر و اعضای منزل به یکدیگر مجذوب ترند و متقابلاً هر مقدار از جاذبه محبّت بیشتر کاسته بشه، کانون های خارجی محبّت مثل دوستان همسال و محفل های دوستانه و یا کانون های مجازی مثل دوستی های اینترنتی و چت هایی که آکنده از هزاران تزویر و ریاست و اعضای خانه را به سوی خود جذب میکنه، و در نتیجه افراد خانواده هر چند جسماً در کنار یکدیگرند، ولی روح ها انس چندانی با هم ندارن.

۴٫ گستره احساس بدبینی به دیگران به واسطه ی کمبود محبت، گاه فرزند را تا مرز بدرفتاری و برخوردهای ناشایست با والدین میبره که منجر به گناه بزرگ عاق والدین می شود.
پدر و مادری که دائماً به صورت منفی با فرزند خود برخورد میکنن و ارزش های او را نادیده می گیرن و حتی ضد ارزش میبینن و فرزند خود را با دیگران مقایسه میکنن و شخصیت او را مورد حمله قرار میدن نباید انتظار عکس العملی شاد و مثبت از فرزند خود داشته باشن، و البته این گردونه معکوس نیز به برخوردهای تندتر اطرافیان می انجامه و عاقبت آن چیزی جز سرخوردگی و افسردگی کودک در سنین زیر هفت سال و جرأت و جسارت به والدین و اطرافیان در سال¬های بعد نخواهد بود.
امام حسن عسکری(ع) فرمود:
جسارت فرزند در کودکی بر پدرش او را به عاق والدین دربزرگ¬سالی می¬کشاند..
پیامبر اکرم(ص) می¬فرمایند:
ای علی! خدا لعنت کند پدر و مادری را که فرزندشان را به سوی عاق والدین شدن سوق میدهند.

۵٫ کودکانی که در محیط های خشن رشد می کنند درس خشونت و برخورد تند را در دوران حسّاس زیر هفت سال از والدین خود می آموزند و چنانکه در فصل های قبل گذشت، چنین آموزش های عملی در دوران شکل گیری شخصیت کودک تا پایان عمر باقی می ماند و لذا چنین افرادی علاوه بر آن که نمی توانند با سایرین رابطه ی عاطفی خوبی برقرار کنند در زندگی زناشویی آینده خود نیز افراد موفقی نیستند و ممکنه همسر و فرزندان خود را بسیار هم دوست داشته باشن، ولی چون راه ابراز محبّت و دوستی را بلد نیستند معمولاً در روابط عاطفی با دیگران دچار شکست و سرخوردگی میشن.
چهره ی بشّاش و رویی گشاده و لب خندان و سخنان ملایم، پیام دوستی و محبتّی است که به مراتب از هدیه و ابراز محبّت های عملی مؤثّر تره.
پیامبر گرامی اسلام در این باره فرمود: کلام زیبا صدقه است.
و اگر اینگونه نگاه به زندگی و صدقه را در کنار این دستور الهی قرار دهیم که حق دارترین افراد در برخورداری از صدقه، ارحام و نزدیک ترین افراد خانواده انسان هستند

flower0408-01

رابطه ی محبّت در شخصیت کودک

شکی نیست که همه ی انسانها به فرزندان خود عشق می ورزن و اونارو رو مثل پاره ی تن خود دوست دارن؛ بنابراین، سخن در حدّ و اندازه محبّت به فرزند نیست، زیرا چیزی که ریشه در فطرت انسانی داره نه نیاز به دلیلی برای اثبات آن است و نه تعیین حدّ و اندازه ی آن، که فطریات انسانی به گستره ی ظرفیت هر کس قبض و بسط مییابه، بلکه سخن در نحوه ی ابراز محبّته که اگر به صورت افراطی و ناصحیح عمل بشه، موجب تضعیف اعتماد به نفس کودک میشه و آثار عمیق و ریشه دار آن تا پایان عمر باقی میمونه. و اگر به صورت صحیح و اصولی اعمال بشه، موجب رشد و بالندگی کرامت انسانی کودک و تعامل روحی او میشه.

حبّ به فرزند مانند دیگر امور فطری،دلیلی جز انسانیت انسان نداره وتا انسان و انسانیت او باقیه، امورفطری و ذات او نیز باقیه،بنابراین:

اوّلاً. حبّ به فرزند با دیگر امور فطری منافات نداره و مانند سایر امور فطری، در جهت کمال انسانیه. امور فطری تا زمانی که در اعتدال باشند، مانع یکدیگر نبوده بلکه موجب کمال انسانه، جز محبّت به حقّ که هر چه بیشتر باشه، نیکوتره، لذا به هیچ عنوان صحیح نیست علاقه به فرزند، در مقابل محبّت به حقّ قرار بگیره؛ بلکه مطلوبه که در طول توجّه به حقّ قرار بگیره.

فرزند، خانواده و فامیل مادامی که مؤیّد انسان در سیر الی الله باشند خوبه، چنانچه حضرت علی(ع) درباره ی فاطمه زهرا(س) به پیامبر اکرم(ص) فرمود:  . بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۱۱۷٫

[فاطمه] یارو یاور خوبی درمسیر اطاعت خدا است.

ثانیاً. دین فطری مؤیّد حبّ به فرزند اه چنانکه در سیره ی پیامبر اکرم و اهل بیت نیز دیده می شود که ما به پاره ای از آنها اشاره می کنیم. رسول اکرم میفرماید:  . کافی، ج ۶، ص ۴۹٫

کودکان را دوست بدارید و به آنان رحم کنید.

هم چنین عادت رسول اکرم چنین بود که وقتی از سفر می آمد و کودکان با او برخورد می کردند، آن حضرت برای آنان می ایستاد و بعضی را جلو و بعضی دیگر را پشت سر خود سوار میکرد و به اصحاب نیز امر میفرمود چنین کنید.   . محجه البیضاء، ج ۳، ص ۲۶۶٫

کودکی که در محیطی بزرگ شده که قلب او از محبّت سیراب شده و روحیه¬ی کنجکاوی و علم جویی او به درستی پاسخ داده شده و یا قوّه ی ابتکار و خلاقیت و یا میل به هنر و نوآوری های احساسی او در فضای کوچک و لطیف روحی او به درستی بارور شده باشه و همه ی اینها به تعبیر قرآن در هاله ای از رنگ توحید در زندگی او نمودار بشه در اصطلاح دینی، انسانی که در مسیر کرامت انسانی قدم برمیداره و در این میان نقش محبّت نقشی کلیدیست، چنانکه اوج همه ی فطریات انسانی به عشق و اوج این گرایش نیز به یک امر فطری و کلیدی ختم میشه و آن عشق و پرستش خالق یکتاست.

بنابراین کسی که در کودکی این نیاز فطریش به خوبی شکوفا نشه، در سایر ابعاد انسانی نیز دچار مشکل و کمبود خواهد بود، تا به آنجا که حتّی در گرایش به پرستش حقّ نیز که امری فطریست دچار عدم تعادل و نقص میگرده.

آثار محبّت

۱٫ باروری بذر محبّت در وجود کودک

انسان همیشه دوست داره محبوب دیگران باشه. این نیاز در بزرگسالان، به واسطه ارتباط صحیح و اخلاقی با دیگران برآورده میشه. بذر محبّت مانند سایر نیازهای فطری، باید در وجود کودک بارور شود تا ثمره های لازم خود را به بار بیاره، امّا برآوردن سایر نیازهای فطری کودک مانند حسّ کنجکاوی علمی و حتی خداجویی، قائم بر خود است و به مرور ایام برآورده میشه، ولی در محبّت، کودک دوست داره محبوب دیگران باشه و نفس محبوبیت برای او موضوعیت داره. گاه کودک گریه میکنه ولی نه به خاطر گرسنگی و…، بلکه چون دوست داره کسی او را در آغوش گرفته، نوازش کنه و به او لبخند بزنه.

بنابراین محبّت به فرزند، به معنای برآوردن نیازهای مادی او نیست لذا محبّت های غیرواقعی خدمتکاران و یا کادر اداری مؤسسات نیز فایده ی چندانی نداره، بلکه قلب مهربان و پر مهر مادر یا پدر رو میطلبه. چه بسیارند کودکانی که به مؤسسه های نگهداری اطفال سپرده میشن و گرچه در ظاهر بسیار مورد محبّت قرار میگیرن و در امور مادی نیز کمبودی ندارن، ولی همیشه احساس تنهایی میکنن و دچار عوارض کمبود محبّت هستند.

یتیم آن کس نیست که پدر و مادر ندارد و او را تنها و ذلیل رها کردند، بلکه یتیم آن است که مادرش او را به حال خود رها کرده و یا پدری گرفتار دارد که به او رسیدگی نمی کند.

حضرت موسی به پروردگار فرمود:

خدایا! کدام عمل نزد تو افضل است؟ پروردگار فرمود: دوستی کودکان، به درستی من آنان را بر فطرت توحید و یگانگی خود آفریدم.

۲٫ تقلید از محبوب

تقلید یا عقلانیه یا احساسی.

تقلید عقلانی عبارته از استدلال عقل در پیروی از عالم، در علمی که خود جاهل است؛ هم چون تقلید از پزشک در درمان.

تقلید احساسی عبارته از تمایل احساسات و عواطف به مشابه شدن با محبوب. این امر از میل به اتحاد و یگانگی با محبوب نشأت میگیره

گرچه ترکیب تقلید عقلانی و احساسی، بهترین روش برای مربّیه، ولی در کودک متناسب با رشد سنّی، تقلید وی از احساسی به عقلانی تبدیل میشه و کم کم تقلید عقلانی، جایگزین تقلید احساسی خواهد شد.

بنابراین در سنین زیر هفت سال کودک به طور طبیعی تقلید از کسی میکنه که او را بیش از همه دوست داره و در این میان اگر والدین محبوب او باشند اسوة او نیز خواهند بود، و الّا تقلید از دیگرانی میکند که محبّت بیشتری از آنان میبیند.

و از سوی دیگر چون شالوده ی اصلی شخصیت کودک و خصوصاً کرامت توحیدی او در همین سالها شکل میگیره، اگر قلب او از محبّت سالم به والدین و اعضای خانواده ی خود سیراب نشه آثار کمبود و ضعف شخصیتی از یک سو و گرایش به شخصیت های کاذب از سوی دیگر در او به وجود میاد که اصلاح آن در سال های بعد تقریباً غیر ممکنه.

امام صادق(ع) فرمود:  . وسائل الشیعه، ج ۱۶، ص ۱۸۴٫

قلب ها بر محبت به کسانی که با او خوبی کرده اند و دشمنی با کسانی که با او بدی کرده اند نهاده شده است.

 

dragon-fly_2

نقش اسباب بازی

نقش اسباب بازی در رشد شخصیت کودک عبارته از:
الف. تجلّی تمایلات فطری و درونی کودک: مثلاً پسر در نقش راننده، کشاورز، نجّار، بنا، خلبان و… با اتومبیل، اره، بیل، هواپیما و … بازی میکنه و دختر نیز با عروسک ولوازم کوچک خانه و … تمایلات درونی خود را ظاهر میسازه. و آنچه در فضای کوچک ذهن خود می اندیشه در قالب اسباب بازی شکل میده.
ب. الهام و جهت دادن به تمایلات کودک: بنابراین والدین باید در تهیه¬ی اسباب بازی خوب، به نکات زیر توجّه کنند:
۱٫ تناسب سنّی مراعات بشه.
۲٫ با جنسیّت کودک متناسب باشه.
۳٫ لوکس نباشه تا از یک سو روحیه ی تفاخر و تکاثر و مصرف زدگی رو در کودک تقویت کنه، و از سوی دیگه کودک در بازی با آن آزاد باشه و نگران خراب شدن آن نباشه.
۴٫ متعدّد نباشه.
۵٫ با فرهنگ اسلامی و ایرانی متناسب باشه. برای مثال آدمک های شخصیت های کارتن های غربی و وسایل و کارت های شبیه آلات قمار، عروسک های مدل زنان غربی، نقاب های ترسناک و … رو میتوان نام برد که نقش مخرّبی در روحیه ی کودک داره.
۶٫ کوکی، برقی و تمام اتوماتیک نباشه؛ زیرا کودک چیزی را که به اختیار او حرکت کنه، بایسته و کودک بتونه آنرا باز کنه و ببنده، بیشتر دوست داره تا وسایل لوکس که در اراده و اختیار او نباشه و کودک تنها نظاره¬گر حرکات آن باشه.
ویژگی های اسباب بازی و بازی خوب و مناسب عبارته از:
۱٫ دست ساز باشه؛ زیرا:
– کودک را به کار تولیدی واداشته و متّکی به خود بار میاره.
– روحیه ی اسراف و مصرف زدگی رو کنترل میکنه او یاد میگیره چگونه از ساده ترین ها میتوان بهره برد.
– باعث رشد قوای فکری و خلاقیّت کودک میشه.
۲٫ اسباب بازی های نیمه تمام که کودک خود تمام کنه.
۳٫ ماشین ها و وسایلی که کودک بتونه آنها را خراب کرده و دوباره بسازه.
۴٫ بازی های فکری همچون الفبای مقطع، تصویرسازی، پازل و … مشروط بر آنکه تمام وقت کودک رو نگیره؛ زیرا کودک باید برنامه ی ورزش و جست و خیز هم داشته باشه.
۵٫ پرورش جوجه، باغبانی و پرورش گل و گیاه، که از بهترین سرگرمی های کودکانه. بازی هایی که کودکان را با طبیعت آشنا میسازد، بسیار مطلوبه.
۶٫ ساختمان سازی و ماشین سازی با ابزار اوّلیه ی پیش ساخته.
۷٫ خاک بازی. پیامبر اکرم در جواب بعضی اصحاب که کودکان را از خاک بازی منع می کردند، میفرمود:
« انّ التراب ربیع الصبیان.»
بگذارید بازی کنند، خاک، محل بهره مندی و لذت کودک است.
در بازی با خاک یا ماسه شسته در صورتی که نکات بهداشتی رعایت بشه همه اصولی که در بازی کودکان و نیز اسباب بازی گفته شد، یک جا وجود دارد، زیرا:
۱٫ کودک با همه دست های خود ابزار بازی رو لمس میکنه و با اسباب بازی رابطه کامل روحی برقرار می کنه.
۲٫ قابلیت شکل گیری خاک زیاد است و در نتیجه کودک میتواند به خوبی تخیّل خود را عینیّت ببخشه.
۳٫ کاملاً طبیعیه و کودک هنگام بازی رابطه ی مستقیم با طبیعت آزاد برقرار میکنه.
۴٫ سازندگی و تخریب را در کنار هم لمس کرده و صبر و حوصله را در عمل تمرین میکنه.