نقش اسباب بازی در رشد شخصیت کودک عبارته از:
الف. تجلّی تمایلات فطری و درونی کودک: مثلاً پسر در نقش راننده، کشاورز، نجّار، بنا، خلبان و… با اتومبیل، اره، بیل، هواپیما و … بازی میکنه و دختر نیز با عروسک ولوازم کوچک خانه و … تمایلات درونی خود را ظاهر میسازه. و آنچه در فضای کوچک ذهن خود می اندیشه در قالب اسباب بازی شکل میده.
ب. الهام و جهت دادن به تمایلات کودک: بنابراین والدین باید در تهیه¬ی اسباب بازی خوب، به نکات زیر توجّه کنند:
۱٫ تناسب سنّی مراعات بشه.
۲٫ با جنسیّت کودک متناسب باشه.
۳٫ لوکس نباشه تا از یک سو روحیه ی تفاخر و تکاثر و مصرف زدگی رو در کودک تقویت کنه، و از سوی دیگه کودک در بازی با آن آزاد باشه و نگران خراب شدن آن نباشه.
۴٫ متعدّد نباشه.
۵٫ با فرهنگ اسلامی و ایرانی متناسب باشه. برای مثال آدمک های شخصیت های کارتن های غربی و وسایل و کارت های شبیه آلات قمار، عروسک های مدل زنان غربی، نقاب های ترسناک و … رو میتوان نام برد که نقش مخرّبی در روحیه ی کودک داره.
۶٫ کوکی، برقی و تمام اتوماتیک نباشه؛ زیرا کودک چیزی را که به اختیار او حرکت کنه، بایسته و کودک بتونه آنرا باز کنه و ببنده، بیشتر دوست داره تا وسایل لوکس که در اراده و اختیار او نباشه و کودک تنها نظاره¬گر حرکات آن باشه.
ویژگی های اسباب بازی و بازی خوب و مناسب عبارته از:
۱٫ دست ساز باشه؛ زیرا:
– کودک را به کار تولیدی واداشته و متّکی به خود بار میاره.
– روحیه ی اسراف و مصرف زدگی رو کنترل میکنه او یاد میگیره چگونه از ساده ترین ها میتوان بهره برد.
– باعث رشد قوای فکری و خلاقیّت کودک میشه.
۲٫ اسباب بازی های نیمه تمام که کودک خود تمام کنه.
۳٫ ماشین ها و وسایلی که کودک بتونه آنها را خراب کرده و دوباره بسازه.
۴٫ بازی های فکری همچون الفبای مقطع، تصویرسازی، پازل و … مشروط بر آنکه تمام وقت کودک رو نگیره؛ زیرا کودک باید برنامه ی ورزش و جست و خیز هم داشته باشه.
۵٫ پرورش جوجه، باغبانی و پرورش گل و گیاه، که از بهترین سرگرمی های کودکانه. بازی هایی که کودکان را با طبیعت آشنا میسازد، بسیار مطلوبه.
۶٫ ساختمان سازی و ماشین سازی با ابزار اوّلیه ی پیش ساخته.
۷٫ خاک بازی. پیامبر اکرم در جواب بعضی اصحاب که کودکان را از خاک بازی منع می کردند، میفرمود:
« انّ التراب ربیع الصبیان.»
بگذارید بازی کنند، خاک، محل بهره مندی و لذت کودک است.
در بازی با خاک یا ماسه شسته در صورتی که نکات بهداشتی رعایت بشه همه اصولی که در بازی کودکان و نیز اسباب بازی گفته شد، یک جا وجود دارد، زیرا:
۱٫ کودک با همه دست های خود ابزار بازی رو لمس میکنه و با اسباب بازی رابطه کامل روحی برقرار می کنه.
۲٫ قابلیت شکل گیری خاک زیاد است و در نتیجه کودک میتواند به خوبی تخیّل خود را عینیّت ببخشه.
۳٫ کاملاً طبیعیه و کودک هنگام بازی رابطه ی مستقیم با طبیعت آزاد برقرار میکنه.
۴٫ سازندگی و تخریب را در کنار هم لمس کرده و صبر و حوصله را در عمل تمرین میکنه.